en Het museum Boymans van Beuningen in Rotterdam gaat zo'n zeven jaar langdicht, maar pakt nu nog even mooi uit met een tentoonstelling over de werkwijze van PP Rubens. Rubens was dé schilder van de contrareformatie. In 1585 had in Antwerpen de beeldenstorm vreselijk huisgehouden. De contrareformatie was tegen 1620 goed op stoom gekomen. Rubens (1577-1640) was goed in groot werk: de Nachtwacht is een supergroot werk van Rembrandt (1606-1669), maar Rubens deed gemakkelijk hele plafonds van 100m2 of meer. Zijn eerste grote opdracht waren werken voor het plafond van een Jezuïetenkerk in 1620. Daarna zat hij nooit zonder werk voor een atelier waar een 20-30 mensen werkten.
Rubens maakte soms getekende, maar meestal in olieverf geschilderde ontwerpen. Die konden klein zijn, maar ook wel enkele vierkante meters groot. Hij bewaarde ze zorgvuldig. Na zijn dood kwamen ze wel in de handel, maar er zijn er nog zo'n 250 van bewaard. Een zestigtal hangen nu in het Boymans van Beuningen.
De Reformatie was vanwege het 2e gebod tegen beelden en ook wel tegen schilderijen.
Dat komt vanwege het gevaar van afgoderij. Wellicht ook wel gevaar van afleiding, of een opgedrongeninterpretatie.
Sola scripture en zo is de Dom, Janskerk en de Protestante kerken van Utrecht kaal wit. De afbeeldingen zijn niet alleen de 'Bijbel van de armen', zij zijn ook dé interpretatie van hun tijd. Een krachtige én menselijke god komen we tegen bij Rubens, vurige heiligen, vol emoties en beweging.
Bij de besnijdenis van Jezus (boven) kijkende vrouwen angstig weg, terwijl de rabbijn toegewijd en nauwkeurig zijn werk doet en Jezus een vrolijke baby lijkt. Nicodemus is bij de graflegging van Jezus een praktisch man: een hek van de lijkwade houdt hij in de mond vast omdat hij de handen aan beide kanten nodig heeft om Jezus netjes in het graf te leggen. Jozef van Arimethea is boven ook goed bezig, terwijl de anderen door emotie te veel getroffen zijn om effectief te werken, De annuntiatie (onder) is ook een dramatisch spel met een angstige Maria eneen glorievolle Gabriël, diekomt aanvliegen.
In het museum werd een en ander nog opgeleukt door ballet van Scapino.
In de kale Janskerk is momenteel een Maria-project aan de gang. Teunis Hol maakt foto's van mensen die daar bij de kerkgangers horen en een aantal van die prachtige foto's worden opgehangen in het priesterkoor. Toch een beetje contra-reformatie inde Janskerk, eeuwen na de alteratie van 1579. De hele serie zal uit ruim 50 foto's bestaan, allemaal ter illustratie en interpretatie van de Maria-litanie.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten