De Grote Woorden van Martien Brinkman voelen lekker licht aan

Martien Brinkman schreef in 2018 een maandelijks bijdrage voor het Friesch Dagblad. Iedere keer over een kernwoord van de christelijke traditie en deze zijn nu gebundeld in een boekje van 22 bladzijden. Hij vindt zelf dat het lijkt op een 'complete dogmatiek', die elf woorden: traditie, God, schepping, kwaad, schuld, plaatsvervanging, opstanding, vrijheid, liefde, dood en gebed. In Jakarta bereidt Jan Aritonang een theologische ecncyclopaedie voor en ik heb hem aangeboden 11 bijdragen te schrijven over deze elf woorden. Het is naar Brinkman's woorden een post-Kuitert opbouwens boek. Kuitert mocht allerlei dogmatische stelligheden van de reformatie opruimen. Dit blijft er dus kennelijk van over.

Er staan geen plaatjes in het boek, zelfs niet op de titelpagina, ook geen foto op de achterzijde: de calvinistische traditie onleendt de beelden hier aan de poëzie en de literatuur. En dan nog de niet-zo-stellige: Oek de Jong, Kopland, Leo Vroman. Vroom en vrij noemt Brinkman zichzelf. Vrij: er is dus heel wat van het oude geloof gebleven, maar Brinkman is vroom gebleven en was dat in die mooie boekhandel in Bilthoven ook met allure en genoegen.

We hoorden heel wat krenten uit de theologische pap oplepelen, er was aangename klassieke muziek van een saxofoon-enselble, waarin ook zijn zoon meespeelde. De traditie bleek een uitgebreide sola scriptura te zijn: niet in solitaire eenzaamheid gelezen, maar door verstandige mensen in andere tijden van eigentijds commentaar voorzien en  iedere tijd moet dus zijn Godsidee, schepping  e.d. steeds opnieuw bedenken, of in ieder geval aanpassen. Schepping is niet zoiets als wat noodzakelijk is aan het begin (daar hebben we de Big Bang voor en de evolutieleer), maar is een doorgaand proces, en betekent ook een gevoel van verbondenheid met het grotere verband, God dus. Lezenswaard en wel compact maar niet te simpel en eenvoudig geschreven. Houtepen zal de voetnoten missen, maar de betrokkenheid bij de lezer is er zeker. Een mooi overzicht van veertig jaar schrijven, corrigeren, schrappen, samenvatten helder bijeen. Om de lezer te inspireren zelf ook zo'n overzicht voor zich te hebben. Voelt allemaal niet te zwaar aan!