De wijfelingen van Westerman

Frank Westerman is een landbouwkundige, journalist en al bijna twee decennia schrijver van romans met veel belevenis-verhalen. Ik las zijn boek Ararat met als hoofdthema: afwijzing van het religieuze scheppingsverhaal (inclusief intelligent design) en een beklimming van de berg Ararat, in het zuidoosten van Turkije, tegen Armenië aan. Het eindigt met een katholieke ontwikkelingswerker, een Russische vrome monnik en Amerikanen die (weer) erg gelovig zijn. Maar veel uitweidingen over Armeense geschiedenis, Turkse ontwikkelingen, techniek van klimmen, geschiedenis van deze berg en haar beklimmers.

Zijn nieuwste boek kreeg op laatst op mijn 77e verjaardag, natuurlijk vanwege het feit dat die fossiele oermens al bijna gevonden was in de jaren 1950 toen missionaris Theodor Verhoeven SVD in de vakanties, vanuit het klein seminarie in West-Flores, in grotten fossielen van beesten vond: te kleine olifanten en te grote vleermuizen, maar wel allemaal zo'n 18.000 tot 80.000 jaar oud (in de getallen ben ik niet zo precies, ze zeggen me ook weinig: oer-oud dus). Verhoeven had een studie klassieke talen gedaan, gepromoveerd op de triniteits-beschouwingen van Tertullianus. Hij had ook in Pompeji huizen bekeken voor architectuur, had opgravingen gezien en was daar in Flores mee doorgegaan. Tot drie meter diep, maar die menselijke fossielen lagen 3 meter lager.
Westerman was eind 2016 schrijver 'in residence' in Leiden en studenten brachten materiaal aan: die pater Verhoeven had op 2 Kerstdag 1966 een stevig auto-ongeluk gehad, was toen aan de beterende hand in Nederland en via een contactadvertentie in 1974 verliefd geworden op een zuster en ze werden in België een paar. Er was zelfs nog iemand gevonden die Latijnse les van hem had gehad.
Tweede bijrol was voor Janet, dochter  van dominee Oostrom, die vanaf 1956 in Soemba als zendeling had gewerkt. In 1966 had hij een keer zes en een keer 15 veroordeelden van de 'communistenzuivering' tot aan de dood begeleid. (234-5). Dochter Janet was uiteindelijk met een katholiek op Flores getrouwd, was katholiek geworden, had zelfs nog de initiatie in de oude cultuur moeten ondergaan, maar kon dat afkopen met palmwijn, arak (236). Zo kon Westerman ook de opgravingsgrot bekijken. Hier hoorde hij ook van John Prior, die publiceerde over het grote aantal 'terechtstellingen' in de regio Maumere: tussen de 800-2000, waar de katholieke priesters ook niet meer deden dan biecht horen, bidden en uiteindelijk 'zand erover'. Voorstellen om de massagraven te openen en de mensen te identificeren en fatsoenlijker te begraven, werden terzijde geschoven.
Westerman ontmoette John Prior (die hier nog logeerde in September vorig jaar) in Ledalero, dat grootseminarie waar ik ook afgelopen october was. Van onze Indonesië-reis toen is ook een foto van de zondagmorgen toen Prior in de mis voorging.
Er passeren verder nog heel wat mensen in dit boeiende boek, dat ook nog een filosofische onderstroom heeft: de vraag wat het wezenlijke onderscheid zou kunnen zijn tussen mens en dier. Dat is ook echt Westerman, de zelfbenoemde atheïst die zoveel gelovigen tegen moet komen.