zondag 12 mei 2019

Iftar in Utrecht met Rif-emigratie en sprookjes uit het Alhambra

Op 11 mei, zaterdagavond, organiseerde de Omar al-Farouq moskee (in de oude Emmaüskerk bij station Utrecht-Overvecht) een iftar-maaltijd.
Voorafgaande daaraan was er in een andere voormalige katholieke kerk, de Stefanus in Overvecht, een gemengde serie voorstellingen, georganiseerd door UPLR, het Utrechts Platform Levensbeschouwing en religie. De lokatie heet nu ZIMIHC-Stefanus. Wat ZIMIHC betekent weet ik niet. Het enige wat ik hoorde was 'Zat-ik-maar-in-Hoog-Catharijne'. Nou, daar zaten we dus niet, in die drukte.
UPLR hield eerst vanaf 18.30 een eigen presentatie, ook wel voor de wethouder van cultuur, Diepenveen. Er was aan de vredestocht meegedaan in September, er was deelname bij de terroristische actie in een tram, vorige maand. Er was nu ook een bestuurswisseling: na christelijke en een joodse voorzitter, werd nu voor het eerst iemand uit de Marokkaanse gemeenschap voorzitter: Abderrachmane Chrifi.
 Daarna kwamen enkele filmen over de migratie van Rif/Marokko naar NL/Utrecht vanaf 1962. De achtergrond werd heel anders beschreven dan wat wij van de Nederlandse beelden kennen. Hier geen Nederlandse ambtenaren die gingen ronselen, maar een aloude migratie vanuit Rif, eerst naar Algerije. Toen de na 1960 niet meer kon dus maar naar Europa en ook naar Nederland. Dit deel van de avond werd gebracht als een eerbetoon aan de 1e generatie migranten voor hun durf, doorzettingsvermogen en volhouden bij ontberingen.
Een persoon kwam speciaal naar voren: de slager die vanaf midden jaren 1960 een belangrijke ontmoetingspunt werd. Hij had eigenlijk bij zijn 50-jarig jubileum een lintje van de koning moeten krijgen. Bij wijze van vervanging werd nu diens zoon gehuldigd, naast een echte 1e-generatie-held.
Hoogtepunt van de avond was de voorstellingAlhambra Revisited door Gottfrid van Eck, muzikant en vooral verteller, samen met een groep van violiste, Joodse zangeres and Marokkaanse ud-speler. Van Eck bracht enkele sprookjesachtige verhalen in een sfeer van 1001 Nacht over het Alhambra: intriges, schatten die verdwijnen, wonderen, wonderschone dames, allemaal uitlopen op het samenleven van moslims, joden en christenen in dat oude Andalusië. De muzikanten waren virtuoos, speelden alsof het zo gemakkelijk en soepel kon. Romantiek, speelsheid, met wat vermanende woorden aan onze tijd over die inter-religieuze en interculturele toptijd (waarin ook wel weer foute dingen gebeurden): 75 minuten subliem theater, waar een grote groep gemengd publiek ademloos naar keek.
Gottfrid van Eck vertelt hier tegen de achtergrond van opnames van dat grootse Al-Hambra-paleis. Hoe Ramadan uiteindelijk een groot genoegen kan zijn!

zaterdag 11 mei 2019

De Opera Merkel: schuchtere poging tot het maken van een romantische mythe

Gisteren waren Paule en ik in een mooie avondzon rond 21:30 aan de noordkant van het Ij in Amsterdam, bij een grote vestiging van Stork fabrieken en een stuk haven. Nu was het grote industriegebied omgebouwd tot café, restaurant, een supermarkt en een theater. De haven lag vol met zeilschepen. Aan de overkant zagen we grote hotelschepen, het Centraal Station in het westen.
Nineties productions speelde samen met Orkater een electro opera over Angela Merkel. Eerst was aarzelende beschouwingen op video van de vier spelers, dan een opera van een 75 minuten en een soort nabeschouwing.
Bedoeling was het 'grote verhaal' van AM te laten zien, maar dat bleek lastig: Merkelen is Duits voor lang nadenken, treuzelen en dan eindelijk een stevig standpunt uiten, waarover vrijwel geen discussie mogelijk is. Maar hoe komt zij er bij? Wat gaat er in die vrouw om? Waarom doet zij een aantal dingen zoals ze die doet? Dat motievenspel wil een opera graag laten zien, maar dat lukte dus niet. Twee thema's kwamen sterk naar voren: steun voor Europese eenwording, de erfenis die zij overnam van haar peetvader Helmut Kohl (die zij trouwen op het einde stevig heeft laten vallen). Tweede thema was het das schaffen wir.. de beslissing om 800.000 zwervers, vluchtelingen in 2015 in Duitsland op te nemen en de grenzen niet te sluiten. Dat deed ze met juridische motieven: grondwet, Duitse waarden en een beroep op de welvaart van het land.
Ik vond de muziek zeer welluidend en spannend, de stemmen waren uitstekend, het compacte toneel en de grote lijn overtuigend. De groep had er wat moeite mee om een einde te vinden. Zij kan nog niet tot een Europese Jeanne d'Arc heilig verklaard worden, is geen Mother Theresa, maar veel reëler. En dat gebracht in de oude fabriekshal van een oer-Nederlands bedrijf, Stork.