donderdag 19 september 2019

Een spelende en schrijvende dominee Kees van der Zwaard

We hebben in de Janskerk een dominee er bij gekregen (naast de twee 'katholieke' voorgangers en PKN studentenpastor Jasja Nottelman). Kees van der Zwaard was een ZZP-dominee in Culemborg, die vooral toneel maakte, ook wel teksten schreef, zo her en der voorging, maar nu in de Janskerk in deeltijd benoemd is voor de komende tien jaren (hij is 57 dus tot zijn 67e waarschijnlijk).
Hij ging voor in een goedbijbels verhaal: Joden treurend in Irak, hun gitaren aan de wilgen aldaar opgehangen, moesten ze vooral daar gaan trouwen, nieuw bestaan opbouwen. Hij zong er een lied bij, wat voor ons koor niet goed te verstaan was, want wij zaten achter hem. Ik ben eens gaan kijken naar zijn schrijven en kwam een vlot geschreven boek tegen.
Na wat ik de laatste tijd las over de Nederlandse oorlog in Indië, 1945-1950 was het een rustig verhaal: kleine aantallen soldaten, korte uitzendtijden ook van vier maanden, niet de twee jaar waar Limpach en ds Jonker het over hadden. Henk Fonteyn is legerpredikant en het initiatief kwam ook van die kant. Het zijn vijf dubbelportretten: iemand die uitgezonden is (meestal jaren 1990, of kort na 2000, boek stamt uit 2009), en dan iemand uit de familie: partner of moeder. Die harde, vreselijke, maar nooit veroordeelde Westerling komt op blz. 24 die schreef (hoe verguisd ook!) 'Er kleeft meer bloed an de pen van een minister van Defensie, dan aan het wapen van een soldaat'. Het blijft allemaal dichtbij het legerpastoraat. De eerste figuur is een legerpredikant zelf, wel met een zeer avontuurlijk leven. De laatste is helemaal van de kaart door PTSS, de traumas van zijn strijd in Cambodja en Bosnië en wordt door twee liefdes nader beschreven. Ingewikkelde relaties maar dat hoort kennelijk zo.
Soms wordt de religie er een beetje bijgehaald, als bij de gesneuvelde soldaat van blz. 75 waarover de vriendin vertel dat hij 'wel met de bijbel bezig was die hij had meegekregen.. Dus toen werd het toch een uitvaartmis.'
Tussen het Indië van 75 jaar geleden en de uitzendingen nu blijft het leger toch bijna een tegen- of onmenselijk bedrijf.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten