Rijk en wijs in Den Helder

In een mooie rustige nieuwbouwwijk van Den Helder bezochten we onlangs een bijzonder plein. Naast een trapveldje is er een nieuwe kerk, aan de lange kant. Aan de korte kant is er een hindoe-tempel, gewijd aan de god Ganesha, zoon van Siva en Parvati. Hij ziet er uit als een jonge olifant met stevige slurf en slagtanden, beetje dik. Trouwens, alle figuren, ook de danseressen zijn hier stevig gebouwd.
De website van de tempel verklaart uitdrukkelijk dat Ganesh wijsheid geeft en welvaart. Iedereen in de wijk kan hiervan profiteren, dus niet alleen de hindoes.

De god Ganesha staat hier meerdere keren afgebeeld, links en rechts op de onderste rij, rechts ook nog op de bovenste. Eenmaal per jaar, zo rond de 21e juni, wordt er vanuit de tempel een processie door de hele wijk gehouden. Dan komen vooral Tamil-moslims naar Den Helder. De groep die rond de tempel woont is afkomstig uit Sri Lanka en zijn gevlucht in de periode van de grote conflicten tussen Tamils daar en de in meerdere Boeddhistische bevolking van dat eiland. In de zuidoostelijke provincie/deelstaat van India, Tamilnadu zie je veel tempels met zo'n prachtig versierde toren. Trouwens, ook de katholieke kerken van Tamils in Sri Lanka hebben veel heiligenbeelden aan de buiten staan.
Rechts van de tempel is een klein gebouw voor niet-religieuze vieringen: toen wij er waren was men al bezig met de voorbereiding voor de maaltijden die bij de grote plechtigheden horen. In onze christelijke kerken krijgen we maar heel weinig brood en wijn, al is de koffie tegenwoordig wat uitvoeriger vaak. Zowel traditionele moslims als hindoes kennen religieuze plechtigheden waar de maaltijden belangrijke onderdelen zijn. In de civiele feesten zijn maaltijden trouwens ook heel erg vaak belangrijke rituelen.

Een vijfdaagse in Münsterland: 4: Van kasteel tot klooster en andersom

Niet alles wat de bezochten wordt hier even gememoreerd. Schloss Cappenberg werd ook getroffen door een lege batterij van mijn fototoestel. Het was een groot premonstratenzer klooster, werd na 1800 het paleis voor de Pruisische gouverneur in dit gebied. Nu weet men kennelijk niet goed wat men met het gebouw aan moet. De kerk is parochiekerk geworden, de gebouwen herbergen enkele archieven, er zitten ook wat kunstenaars. Het lijkt wel wat op de grote kasteel-klooster van de Ridders van de Duitse Orde in Utrecht dat van alles is geweest, gekraakt zelfs tussen 1980-2000 tot het een luxe hotel werd.
Hetzelfde kun je zeggen van het klooster van de Kruisheren bij Rheine, in Bentlage. Je kunt er met de auto nauwelijks komen, ligt bij een groot bedevaartsklooster (op 2 km afstand) in een groot bos, heeft een chique restaurant, telt wat kunstenaars, een museum van de kruisheren en een vage tentoonstelling van moderne kunstenaars uit Westfalen. Het mooiste en meest bijzondere vonden wij een schilderij van aardappeleters, rond 1910 en duidelijk gemaakt naar de aardappeleters van Vincent van Gogh. Helaas heb ik de naam van de kunstenaar niet genoteerd en kon ik die u ook niet meer terugvinden.

Het is nog geen groots diner, maar het ziet er toch allemaal wat beter uit als huis, als tafel met stoelen, ieder zijn eigen bord. De verwijzing naar het laatste avondmaal is helemaal weg omdat de Jezus/Huisvader hier het meest actief zit te eten.

Helemaal bovenaan hier een overzicht van het voormalige Kruisherenklooster Bentlage, maat de tentoonstelling van de zeven hoofdzonden, waaronder details van de gulzigheid, hoogmoed (een doodskist?) en de wellust.
Bij de onderste foto stond als titel Portable site for a silent conversation with a tree (alleen in het Engels, geen Duits).

Op een ander veldje stond tweemaal een skybox, met de uitnodiging om er naar binnen te gaan, wat ik dus ook maar gedaan heb. Ik vond het overigens eerder op een badkuip lijken.
De laatste dag gingen we via het Iconenmuseum van Recklinghausen terug naar Nederland. Dat ging dus via het Ruhrgebiet: wat was het daar druk in vergelijking met het zalig lege en zo rustige Münsterland. We moeten nog zo'n 90 van de 100 kastelen gaan bekijken!We komen terug!

Een vijfdaagse in Münsterland 3: Bisschopskamer met uitzicht op een Venusinsel

Onze Ferienwonung was in Nordkirchen, waar ook het zogeheten Versailles van Westfalen ligt. Met afstand het grootste van de 100 burchten en paleizen van deze streek. Het werd begin 18e eeuw, 1703-1734 gebouwd voor de familie Von Plettenberg, die al een groot kasteel in Sauerland had, maar nu ook de bisschopszetel van Münster had gekregen. Dus was de eigenlijke opdrachtgever de aartsbisschop van Münster, soms ook een tijd lang van Köln tegelijk: een aanzienlijk rijk dus in vergelijking het de kerkelijke staat in Italië in een tijd toen deze eenheid van kerk en staat nog geaccepteerd was en zeker in het Duitse gebied nog kon bestaan. De Frans revolutie schijnt daar een einde aan gemaakt te hebben, maar ons werd die geschiedenis nog lang niet echt duidelijk.
Het gebouw was volgens sommige folders ook geïnspireerd op Paleis Het Loo, maar in omvang toch vooral met Versailles te vergelijken.

Wij begonnen met een wandeling door de buitenste tuinen, want het gebouw zelf is nu in gebruik als opleidingscentrum voor de belastingdienst van NRF, Nordrheinland Westfalen. Een groot bos met veel verschillende en zeer oude bomen. Echte kanjers en voor het naplanten wordt gezorgd met nette bordjes voor de donateurs van iedere boom. Aan twee kanten van een groot grasveld was er een kolossale bedstede: een gang door het groen. Met in de buurt een te groot gebouw Oranienburg, eigenlijk gebouwd als Oranjerie, maar nu een congrecentrum, want er naast was al weer een andere oranjerie gebouwd.
Op allerlei plaatsen, zoals hier bij de ingang van het hoofdgebouw aan de binnenplaats, staat een soort copie van de Egyptische sfynx, hier wel met een typsich vrouwengezicht van rond 1750.

De (slaap)kamers van het centrale bouwwerk hadden uitzicht op wat de Venusinsel werd genoemd, in Frans stijl aangelegde beeldentuin met nogal wat Venus en Adonis, allemaal separaat en niet met elkaar bezig, zoals we enkele jaren geleden uitvoerig in Hannover hadden gezien. Van het belastinggeld van NRW dus mooi onderhouden en rustig door iedereen te bekijken.
Paule vond het ronde kasteel van Vischinger het mooiste: zag er uit als een groot familiehuis, omgeven door dubbele grachten met een mooi museum. Maar ik had de batterij van het fototoestel niet goed opgeladen.
Wel hieronder enkele foto's van het huis Hüshoff van de familie Drost zu Hülshoff waarvan een beroemde Annette schrijfster werd. Zoiets als de Engelse Jane Eyre, die ook al niet zo'n spannend leven had. Nette katholieke familie, maakte veel muziek, wat dan volgens een geestelijke toch weer niet goed was. Annette schreef boeken die goed verkochten, maar stierf op haar 45e na een wat saai leven.

Kennelijk om wat geld bij te verdienen werd de tuin of Parkanlage juist gebruikt voor een grote tuinbeurs, die men net aan het opzetten was. Curieus vond ik wel die ronde hobbitcabines die als sauna voor in de tuin worden verkocht. Om je ook in Duitsland  hobbit te kunnen voelen.

 

Een vijfdaagse in Münsterland. 2. In Münster is eeuwige wraak/rouw/angst en waarschuwing

Münster is er de enige grotere stad. Zoveel inwoners en studenten als Utrecht, maar op afstand van andere grote(re) steden. Op de Domplatz konden we makkelijk en goedkoop de auto kwijt. Ook hier begint de nieuwbouw van na 1945 al weer wat ouder te lijken. De mooie ingang tot de Domkerk heet Paradies, naar de beelden van Adam en Eva, met binnenin veel figuren uit het Oude Testament. Adam en Eva zagen we eigenlijk pas goed in het museum en toen was Adam nog weg ook voor restauratie. hieronder dus: uit 16zoveel, dus na de verschrikkingen van de Wederdopers, 1533-5.

Ook een redelijk grote Christoffel valt meteen op bij de binnenkomst in de grote Paulusdom. De vierdelige altaar-retabel van de bekering van Paulus ziet er uit als een onbloedige afbeelding van een stoere veldslag. Waarbij de gevallen Paulus dan zegt: Domine, quid me vis facere? Of: Heer wat wilt u mij laten doen?

We zijn ook naar het grote museum geweest, naast de Domplatz. Een klassiek gebouw van rond 1900, waar dan recent nog eens een te grote lege ruimte bij is gezet.

Bij eerste blik denk je hierbij: zoveel vierkante meters leeg naast een heel groot domplein, mooi voor de regen (maar het was goed weer), bijna om pleinvrees bij te krijgen. Wel de droom van een echte en beroemde architect!

De Wederdopers hebben in 1535 via keurige verkiezingen de meerderheid van de gemeenteraad veroverd, maar toen hebben ze net zo huis gehouden als Hitler 400 jaar later: het oude katholieke geloof verboden en de aanhangers de stad uit gezet, inclusief de bisschop, privé bezit afgeschaft en veelwijverij toegestaan. En dat onder leiding van een Jan van Leiden die toen net 25 jaar was. Alle beelden  uit de kerken verwijderd en kapot geslagen. In 200 brokstukken kwam men rond 1900 nog een beeldengroep tegen van Maria met de 12 apostelen. Na veel gepuzzel, wat lijmen, plakken en beetje toevoegen is het nu een van de mooiste hoeken van het museum.
We kregen een prachtige toelichting via een luisterapparaat.

De bisschop die ook de stad was uitgezet sloeg terug. Met een aantal vazallen belegerde hij zijn eigen stad die hij na enkele maanden kon innemen. Alle mannen werden gedood, op de drie leiders na die eerst een tijd in kooien werden rondgereden, daarna in het openbaar gemarteld en terechtgesteld. In de drie kooien werden hun lijken aan de toren van de 2e kerk, de Lambertikirche, opgehangen in 1536, tot ze pas na ongeveer zestig jaar werden leeg gemaakt. Maar tot nu toe hangen de kooien er nog steeds tegen alle mogelijke religieuze en andere ketterse terroristen. Een vrijwilliger in de kerk kwam goed op stoom toen ik hem vroeg of men daar nog veel over debatteert of die kooien daar alsmaar moeten blijven hangen. Er was juist een Katholikentagung aan de gang en hij gaf me twee bladzijden voor en tegens. Uiteindelijk kwam er een monumentenzorgje als argument: het hangt nu al bijna 500 jaar aan een toren die onder monumentenzorg valt. Daar hoort het nu dus ook bij.
Geen hoofddoekjes, geen allochtonen te zien in Münsterland, behalve in het centrum van Münster zelf. Het was die dag de eerste dag van het Suikerfeest. Dus op het bankje met uitzicht op die kooien zaten mijnheer en mevrouw-van-Turkse-afkomst ook op een bankje. Ik heb ze niet gevraagd of ze wisten waar die kooien vandaag kwamen.

Een vijfdaagse in Münsterland: 1. Adel en machtige bisschoppen in Bentheim.

Valencia was mooi, maar een lastige reis met onmogelijke vluchttijden, laat in hotel, om 04.00 uur al weer er uit enkele dagen later. Münsterland was nu dus een relaxter doel. Al na ruim anderhalf uur waren we bij het eerste reisdoel: de burcht van Bad Bentheim. Het is een stadje van niks maar wel met een machtig en mooi kasteel.Volgens de informatie waren ze onafhankelijk, maar wel onder het Romeinse Rijk, en vooral onder de bisschoppen van Münster. Geen sprake van iets als een Brexit. Integendeel, steeds meer seculier en meer integratie, naar een eenheidsstaat. Vanuit de flarden die we opvingen was dat een lang proces, waarover nauwelijks een helder oordeel te vormen is.
Al na de eenheidsoverwinning van Bismarck rond 1860 werd er nog stevig uitgebouwd aan het kasteel.

Boven is een zicht op het woongedeelte. De middeleeuwse donjon met muren van vier meter dik staat er niet op want wij stonden daarop. Bij de ingang een afbeelding van drie podagristen uit Coevorden die waren komen lopen (72 km) voor het heilzame water. Ze hadden dus pijn (van jicht) in hun tenen. Onze nicht noemde dat de pastoorsziekte: komt van teveel rood vlees en rode wijn drinken. Van de badcultuur in Bentheim hebben we weinig gezien, zelfs te weinig borden naar wellness zaken.
Er is een kleine tentoonstelling met veel over het gele goud, de zandsteen van Bentheim, in veel kleurschakeringen, tot rood. In een torenkamer was ook een leuke impressie van de zoektocht naar de steen der wijzen, die zilver en goud en eeuwig leven kan geven.

We hadden geen last van de ziekte van Ilja Pfeiffer die in zijn Grand Hotel Europa panisch wordt van teveel toeristen. Integendeel, alles ganz ruhig hier, de hele vijfdaagse trouwens.Ja, wat doe je met die kleine 100 kastelen in Münsterland? Een aantal, zoals dat van Bentheim is deel in een museum omgebouwd. Er zaten ook veel onderwijsinstellingen in.

De kastelen hier zijn vooral Wasserburge, vaak met een dubbele gracht omgeven. Dat was ook het geval met dat van Steinfurt (ook bezit geweest van de Graaf van Bentheim). Nu kon je er niet in want het waren zo te zien vooral kantoorruimtes van de gemeente.
De tuinen zijn vaak prachtig onderhouden, de kastelen trouwens ook deels nieuw omdat in de 2e wereldoorlog alles of de helft wel was plat gegooid.
In Steinfort is de tuin rond een bagno, een picnic aan strand, aangelegd. We zagen er dexe vreselijke tekst:

'Wij hebben het leven geofferd toen Duitsland in nood was'... edelmoedig dus, maar waarom was Duitsland in nood? Te overmoedig, gulzig in 1914, meet een keizer die onverantwoordelijk was naast een van Oostenrijk die helemaal wereldvreemde beslissingen nam en zijn rijk de ondergang in stuurde!

In het stadje Steinfurt mooi nieuwe naast super-gerestaureerde oude huizen. Ook leuke moderne kunst: alle vier kanten van dit mooie stuk natuursteen met prachtige individuele karakters.