Op weg naar een midweek Moezelland, maakten we een stop in Aken om de Karelsdom eens wat rustiger te bekijken. Achteraf vroeg ik me af waarom mijn ouders me Karel Adrianus noemden. Adrianus is een heilige die op 16 januari wordt gevierd. Maar de eerste naam: er is geen Karel in de familie, en eigenlijk is hij ook geen universele kerkelijke heilige. Ja, die contra-reformatie Carolus Borromeus. Maar nu dus toch de Grote. Of: bij nader inzien blijkt mij moeder gehoopt te hebben op nog een meisje (na 6 jongens en 3 meisjes) als no 10, die zou naar haar zelf, Carolien genoemd moeten worden. Een jongetje werd het, en dus Karel.
Op het eerste gezicht is de Dom een verwarrende, in ieder geval een zeer atypische kerk. Bijna tegen elkaar opgepropt gebouwd staan er wel 6 of 7 gebouwen. De grote 8-hoek in het midden, met daarboven de koepel is het indrukwekkendste: de westerse versie van de Aya Sofia. Bovenin met schitterend gouden mozaïek een impressie van de hemel, met de vier evangelisten. Dan nog twee rijen tussenkapellen voordat je op de bodem komt, de plek om dat allemaal te bekijken. Daar staat nog steeds de troon waarop Karel zat omringd door staf, onderdanen, gasten. Zelfs uit het verre Baghdad was er een delegatie van Kalief Harun as-Rashid. Dan is er een priesterkoor, rechts en een grote toren aangebouwd, links. En aan deze zijde nog twee aanbouwsels.
Aan de andere kant staat er een grote Nicolaaskapel, ook al weer een trekpleister voor pelgrims. Karel staat hierboven links, rechts Nicolaas, met Maria in het midden want het schijnt toch een aan Maria gewijde kerk te zijn. Als sacrale en politieke ruimte is het middendeel meer een audiëntiezaal, dan een kerk voor veel mensen. Een pronkzaal, met heel veel goud, edelstenen: de latere middeleeuwen hadden geen gouden munten meer, weinig zilver, omdat volgens Pirenne met Mohammed de verbinding tussen de Middellandse Zee en noordelijk Europa was afgesneden. Maar bij Karel is het een en al pracht: de 24 ouderlingen zingen hier Gods lof. Het schijnt dat Karel vooral van de jacht hield, maar de verbinding tussen de monniken van Ierland en York enerzijds en Byzantium aan de andere kant werd hier wel gemaakt!
Dat gotische koor met de hoge ramen vonden wij wel lijken op de Sainte Chapelle van Parijs, meer bedevaartsoord dan liturgische ruimte. Mooiste is toch de schrijn met de heilige Karel, op wie ik dan toch een beetje trots mag zijn!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten