Academia.edu is een website die enkele miljoenen academische artikelen aanbiedt. Het is gratis, al wordt van academici die er hun artikelen op plaatsen wel gevraagd om een jaarlijkse bijdrage. Het is een goudmijn, al moet je ook wel wat geluk hebben: er staat zoveel op dat het som wel lastig is het goede daar te pakken. Zij hebben ook de gewoonte om je artikelen aan te bevelen die bij je belangstelling passen. Afgelopen weken heb ik het boek gelezen van David Reybroeck, Revolusi. De Belgische ster-auteur schrijft hierover de absurde Nederlandse politiek van 1945-1949, toen geprobeerd werd om met een leger van 200.000 het oude Indië terug te veroveren. Dat lukte van geen kanten: de Indonesische onafhankelijkheidsbeweging en vooral de charismatische Soekarno werden onderschat en de internationale politiek had genoeg van kolonialisme en bezettingen. Reybroeck schrijft verbaasd hoe compromissen die in Indonesië waren gesloten door Haagse politici in de prullemand werden gegooid. Koningin Wilhelmina en die politici van KVP en andere partijen waren nooit in 'hun Indië' geweest, maar wisten zeker dat men daar op ons zat te wachten!
Toen kreeg ik een artikel toegestuurd door academia.edu.Het was geschreven door Ton Kappelhof van het Huygens historisch centrum (in de Koninklijke Bibliotheek, bij het archief in Den Haag), 'The Dutch and radical Islam in 19th century Sumatra. The Padri War (1821-1837), the Aceh War (1873-1903) and their aftermath'. Ik vond het een rare titel. Bij Dutch was geen verdere verklaring. Dus niet zoiets als 'The colonial agression/expansion of the Dutch..' of iets in die trant. Moslems heetten in die tijd ook niet radikaal, wel fanatiek, of orthodox. Radikaal deed me meteen denken aan de 'war of terror' en dat kolonialisme daarom mooi is geweest omdat het toen ook al moslims bestreed. Dat klopte gelukkig niet. Kappelhof is bepaald geen Reybroeck. Maar zeker ook geen anti-koloniaal. Op p. 14 schrijft hij dat de Nederlanders het hooggelegen, rijke en vruchtbare berggebied van West Sumatra wilden onderwerpen: Since the Dutch claimed that Sumatra was within their sphere of influence. Dat hadden ze immers met de Engelsen afgesproken in London, 1820. Zo gaat dat in die eeuw van imperialisme. De andere partij werdniet geconsulteerd Het kwam hen ook nog goed uit, dat de bevolking van de laaggelegen rijstvelden het niet hadden op de koffie en thee plantende mensen van de berggebieden. Die waren rijk, sommigen waren zelfs naar Mekka op bedevaart gegaan en wat fanatieker als moslim teruggekomen. Ze waren als Arabieren gekleed in het wit en werden daarom naar het Portugese woord voor priester Padri genoemd. Het liep slecht met ze af: ze werden verslagen en ook die berglanden werden bij de groeiende kolonie ingelijfd.
Tuanku Imam Bondjol, verslagen door de Nederlanders, maar als verzetsheld geëerd door de moderne Indonesiërs.
Die strategie van tegen elkaar uitspelen van partijen in Indonesië werd ook toegepast in Atjeh, waar de wat steviger moslimgeleerden werden uitgespeeld tegen de koffie verbouwende lokale dorpshoofden en stamleiders. Voordeel was ook dat er in hun gebied juist olie was gevonden en het voeren van een dure oorlog dus de moeite waard was.
Het
artikel van Kappelhof vergelijkt die twee oorlogen op een kundige en
heldere wijze. Ik kreeg het artikel pas onlangs: het stamt uit november
2011. Is het pas onlangs op academia.edu gezet? Na het lezen van
Reybroeck vond ik het wel erg 'koloniaal' geschreven, zonder de
mechanismen en motieven van de koloniale expansie verder te beschrijven.
Misschien kan Reybroeck ook nog eens verder teruggaan in de tijd. Ewald
Vanvugt schreef een boek Roofstaat: dat leest af en toe wel wat
erg sensationeel en eenzijdig, maar voor de vroegere koloniale tijd is
er dus ook al wel een Nederlands voorbeeld.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten