Ottomania

Netflix heeft ook niet-westerse filmen. Ik heb gezien dat er ook een aardig voorraadje Indonesische filmen is. Van de al roman van de vrome schrijver Hamka is er Tenggelamnnya kapal van der Wijck. Over Turkije is er een prachtige serie over 1453 hoe sultan Mehmet Fatih ('de Veroveraar') de stad Constantinopel 'de Rode Appel' verovert: hij laat de schepen over land slepen naar de Gouden Hoorn om zo van die kant de zwakkere stadsmuren aan te vallen. Galata lag aan die oostkant van de stad als een factorij van Genua. De Venetiërs stuurden een vloot om Constantinopel te helpen, maar kwamen te laat. De Paus deed helemaal niets (alleen geld verdienen aan Turkse hoge gevangenen ver af houden). Edirne/Adrianopolis was de laatste hoofdstuk vóór Istanbul.

De filmserie is Engels gesproken. Het Gülen-weekblad DeKanttekening sprak naar aanleiding hiervan al van een Ottomania: een groot bad aan, nationalisme wordt uitgegoten over de huidige keizers. Er zit heel weinig islam-triomfalisme in en zeker geen absolute intolerantie: het Ottomaanse rijk wil de Griekse christenen en handelaren wel als burgers behouden. Geen etnische of religieuze zuiveringen, maar wel heel veel aandacht voor de kracht en macht van de Ottomanen.
Dat komt ook terug in een bina eindeloze andere serie: Diliris Ertugrul.

Diliris of in het Engels Resurrection Ertugrul is in zijn 5e seizoen. Het schijnen 80 afleveringen te worden. De eerste vier zijn al weer van Netflix afgehaald. Ertugrul is de vader van Osman, die het Ottomaanse Rijk sticht na de verhuizing van de Turkse stammen uit Centraal-Azië te beginnen in 1050. De Turken vluchten voor de Mongolen. Die regeren zeer wreed in de serie vanuit Konya. Sommige Turkse stammen werken met de Mongolen samen, andere zijn tegen. Er zijn ook Griekse stadjes en in de film met zijn snel verdwijnende Engelse ondertitels is het ons niet altijd helemaal duidelijk wie er nu weer in beeld tussen tussen partijen in conflict.
Wel is duidelijk dat de nog jonge Osman nu al een aura van heiligheid en grootheid om zich heeft.  De nationalistische boodschap is dat de Turken ooit een groot wereldrijk waren, wel het grootste en dat zij die positie weer moeten zien te veroveren.
Ook hier meer nationalisme dan godsdienstijver. Ertugrul preekt wel keihard het verbod op rente maken tegen zijn oudste zoon, die in het verdomboekje komt, omdat rente in de godsdienst verboden is. Maar verder preekt hij ook godsdienstige verdraagzaamheid tegenover christenen. De Turken die van nationalistische glorie houden, kunnen hier hun hart aan ophalen!
Om het in de west-europese geschiedenis te plaatsen: de belngrijkste Turkse stam van de Seldjoeken wonnen in 1071  een veldslag tegen de Byzantijnen in zuidoost Turkije. Zeven jaar later waren zij al op zo'n 50 km van Constantinopel in Aziatisch Turkije, vlak bij Nicea. Deze dreiging op de Rode Appel, Constantinopel was de aanleiding voor de paus om in 1096 op te roepen tot de Eerste Kruistocht.