Reculer pour mieux sauter of wel: een stapje terug doen om beter naar voren te kunnen springen, is volgens Clifford Geertz ook de normale manier van religieuze vernieuwing. Salafisme of 'de leer van de ouderen' is daar een voorbeeld van. Weg met de vier rechtscholen uit de 9e eeuw, weg met de Griekse filosofie die in de Godsleer van moslims is binnengekomen (en zo via Thomas Aquinas ook in de katholieke leer), maar alleen de Koran en de echte uitspraken van Mohammed.
Twee onderzoekers van NTA (ik dacht: Najib Tuzani Advies, maar het blijkt te zijn Nuance Training en Advies) kregen opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken een rapport te schrijven. Het verscheen deze week: Moskeeën in Verandering. 135 blz. op internet te lezen. Alles volledig anoniem: geen namen van personen of moskeeën. Net zoals in christelijke kerken (ook de Utrechtse Janskerk) is de liberale vernieuwing gestokt (en kaatt plaats voor de bevindelijkheid van Taizé of de Alfa-cursus), zo gaan jongeren in Nederlandse moskeeën ook op zoek naar iets stevigs, vertrouwd, met een radikaler klank. Ik verbaasde me over sommige aanbevelingen. Zo zou de Nederlandse staat weer een imamopleiding moeten gaan opstarten. Net zoals in Leiden en aan de VU vergeefs is geprobeerd om samen met wat moskeeën een opleiding te beginnen. Dat is allemaal opgehouden. De enige die nog draait is de IUR, Islamitische Universiteit in Rotterdam, maar die wordt niet genoemd. Mag dat niet van de ambtenaren?
De nadruk ligt hier op de moskee, waarin jongeren af en toe wat salafistische kopstukken uitnodigen om leven in de brouwerij te krijgen, soms tegen de zin en bedoeling van het moskeebestuur. Ik vraag me af hoe dat zal gaan: nu zijn de moskeeën al zes maanden dicht. Gaat dat nog wel weer lopen volgend jaar? Het woord corona komt hier niet in voor!
Ik herlas afgelopen week de biografie van Mohammed door Kader Abdolah: fantastisch leesgenot. Er staan heel veel mooie zinnen in over de Koran, dat vooral. Blz. 193: 'Van de ene op de andere dag hadden de Arabieren een boodschapper gekregen met een Boek dat mooier en krachtiger was dan het Boek van de Joden. Want de mensen hadden geen enkele kennis van de Tora, maar de Koranteksten die in Balal met zijn heerlijke stem voordroeg, waren zo opwindend, zo geheimzinnig dat geen andere tekst de schoonheid ervan kon overtreffen.'
Sommige vage mogelijkheden worden aangedikt in dit verhaal. Zo hoofdstuk 15 (van de 91: meestal 2-4 bladzijden!), over de eerste echtgenote van Mohammed: Ghadidje leest de bijbel voor. Mohammed kon niet lezen, zijn vrouw wel en had een 'bijbel', waaruit zij Mohammed voorlas: 'Hij las heel traag, bleef lang bij de woorden hangen. Hij las geen zinnen of woorden, maar letters. Hij was geen lezer, maar een redenaar.'
Maar 1/3 van het boek gaat over de Medinatijd. 198: 'De Mohammed van Medina was niet meer te vergelijken met de Mohammed van Mekka'. Als Snouck Hurgronje die schreef dat Mohammed zijn profetenmantel in Mekka achterliet en politiek leider werd. Dan zegt Aisjah, zijn jonge nieuwe bruid: 'Mijn man is dik geworden' (221). Dan komende intriges, de veldslagen, de vrouwen-affaires, die Abdolah bijna met tegenzin beschrijft. Maar hij stopt er tot het laatste veel Koran in. Want die blijft.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten