maandag 9 december 2019

Dopen, lid worden en reinheid, oude debatten en nieuwe praktijken

Op 1 oktober promoveerde Marian Geurtsen aan de Universiteit Tilburg op een dissertatie over de reinigende kerkgang, zes weken na bevalling, die katholieke vrouwen tot een jaar of 50-60 geleden moesten doen. Mijn moeder vond dat een grote oneerlijkheid: allereerst moest een kind snel gedoopt worden, liefst de dag van de geboorte. Zij was dus niet bij de doop van haar 12 kinderen. En dan die 'kerkgang' met gebed over zuivering, kaars opsteken: het is toch iets natuurlijks die bevalling, dat is geen zonde en daar is geen kerkelijke zuivering voor nodig!
Marian Geurtsen, jarenlang pastoraal medewerker in het bisdom Rotterdam voor liturgie, schreef er in Tilburg een dissertatie over, waarop ze op 1 oktober promoveerde.
Afbeeldingsresultaat voor marian geurtsen promotie tilburg" 
Het werd een onderzoek naar vroeg-christelijke debatten. vooral uit de Egyptische sfeer (Origenes en een leerling) of de Syrische kerk, de Didaskalia. Er kwam het woord deuterosis, 'tweede bron': of die bij Joden moet worden gevolgd (Talmoed, Misjna dus), en of de christenen die ook moeten volgen? (Vergelijk de hadith bij moslims). Veel mensen die elkaar tegenspreken of het allemaal niet zo precies weten, soms stellige beweringen dan weer onduidelijkheden. Waar komen die taboes vandaan? Hoe kun je ze bestrijden, of moet je ze volgen? Veel van die kleine zaken van de joodse en christelijke religie blijken klein mensenwerk te zijn. Jammer genoeg wordt gebruik en (stille) afschaffing in de 20e eeuw niet besproken.

Een en ander werd nog actueel door een nieuwe vinding over kinderdoop in de Janskerk op 1 december dit jaar: er waren ouders die hun jonge kind niet wilden laten dopen ('moet die jongen later zelf over beslissen'), maar wel in een soort liturgische setting aan de gemeenschap wilden presenteren, mét de belofte dat ze goed zouden zorgen voor het kind, een (doop)kaars, niet eens een echo naar de reiniging van (erf)zonde, maar wel een suggestie voor een huisviering om religie thuis een plaats te geven: voor het begin van de avond-viering thuis, hadden ze een ketting met belletjes uit alle landen waar ze langs kwamen. Daaraan bellen bracht dus het begin van het sacrale moment. Het werd een feestelijke en spontane introductie van een nieuw lid voor de Janskerk. Een nieuwe Stijn nu dus!

Lezing was uit 1 Samuel 1: een kinderwens bij een moeder en de opdracht van Samuel in de tempel. Mooie gebeurtenis.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten